Những năm gần đây, Trung Quốc luôn là một trong những quốc gia dẫn đầu về vốn FDI đầu tư vào Việt Nam. Tuy nhiên, bên cạnh những cơ hội, làn sóng FDI của các doanh nghiệp Trung Quốc cũng đề ra không ít thách thức cho cả Nhà đầu tư Trung Quốc và Cơ quan Quản lý đầu tư tại Việt Nam. Theo Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) tính đến cuối tháng 8/2023, tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam đã tăng 8.2% so với cùng kỳ năm 2022. Dẫn đầu là Singapore, ngay sau đó là Trung Quốc và Nhật Bản. Trong 6 tháng đầu năm 2024, các nhà đầu tư Trung Quốc xếp thứ 2 trong những đối tác có đầu tư tại Việt Nam. Chiếm 60% trong số những dự án mới được cấp phép trong quý I/2024. Các dự án lớn nhất của Trung Quốc đã đầu tư vào Việt Nam tính đến nay phải kể đến dự án nhiệt điện Vĩnh Tân 1 tại tỉnh Bình Thuận, Dự án lắp ráp, sản xuất máy tính bảng cho Apple tại KCN Phú Hà, tỉnh Phú Thọ, hai Dự án mở Nhà máy FECV Foxconn Quảng Ninh và Nhà máy FMMV Foxconn Quảng Ninh, của Công ty Foxconn Singapore PTE Ltd (Foxconn) do đơn vị Foxconn đầu tư với hơn 246 triệu USD. Cùng với đó các doanh nghiệp Trung Quốc cũng đầu tư tập trung ở các khu công nghiệp như KCN Đình Vũ (Thành phố Hải Phòng), KCN Hòa Phú (Bắc Giang), KCN Phú Hà (Phú Thọ); KCN Sông Công 1 (Thái Nguyên); KCN Sông Khao, tại KKT ven biển Quảng Yên, KCN Nam Tân Uyên (Bình Dương) và KCN Châu Đức (Bà Rịa – Vũng Tàu)…
Hiện nay, theo quy định của Luật Đầu tư năm 2020 và các Văn bản hướng dẫn thi hành, cũng như các quy định tại Biểu Cam kết Thương mại và Dịch vụ WTO, Hiệp định về khuyến khích và bảo hộ đầu tư giữa Việt Nam và Trung Quốc. Nhà đầu tư Trung Quốc được phép đầu tư, sản xuất, kinh doanh vào các lĩnh vực đã được cam kết.
Tuy nhiên, Nhà đầu tư Trung Quốc muốn thực hiện các thủ tục đầu tư vào Việt Nam cần lưu ý ba vấn đề sau:
- Thủ tục đăng ký đầu tư của Nhà đầu tư Trung Quốc hiện đang vướng mắc liên quan đến Hộ chiếu Nhà đầu tư Trung Quốc. Hiện theo quy định của Luật Đầu tư năm 2020 và Nghị định 31/2021/NĐ-CP quy định về Thành phần hồ sơ có nội dung Tài liệu “Bản sao giấy tờ pháp lý của cá nhân, tổ chức góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp và tổ chức kinh tế có nhà đầu tư nước ngoài góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp”. Như vậy, khi thực hiện thủ tục đầu tư, Nhà đầu tư Trung Quốc buộc phải nộp Bản dịch chứng thực Hộ chiếu. Hộ chiếu Nhà đầu tư Trung Quốc hiện nay là Hộ chiếu E (Hộ chiếu có bản đồ đường lưỡi bò Trung Quốc được in tại trang 24 và 25 và in theo hình ảnh sông núi của quốc gia và ở đó góc trái của trang cũng có sự xuất hiện của hình bản đồ đường lưỡi bò phi pháp vi phạm quy định của Hiến pháp, pháp luật Việt Nam về lãnh thổ, chủ quyền quốc gia và vùng biển, đảo). Thực tế, hiện nay nhiều Văn phòng công chứng không tiến hành dịch, công chứng cho Hộ chiếu Trung Quốc. Nên điều này gây khó khăn cho việc xin cấp và/hoặc điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho các dự án đầu tư của Nhà đầu tư Trung Quốc.
- Trên tinh thần hội nhập và phát triển kinh tế thì Việt Nam vẫn tạo điều kiện cấp phép cho Nhà đầu tư Trung Quốc, đặc biệt là ưu tiên các khu vực có sẵn kết cấu hạ tầng xây dựng trong các khu công nghiệp cũng như các lĩnh vực đầu tư liên quan đến điện tử, thiết bị bán dẫn. Địa điểm thực hiện dự án cũng là một vấn đề Nhà đầu tư Trung Quốc cần quan tâm. Với những mục tiêu liên quan đến sản xuất (ưu tiên các mục tiêu trong lĩnh vực điện tử, bán dẫn) nhà đầu tư Trung Quốc nên thực hiện dự án tại các Khu công nghiệp thuộc các tỉnh/ thành phố: Hải Phòng, Bắc Ninh, Hưng Yên, Bắc Giang, Phú Thọ, Thái Nguyên, Hải Dương, … (các tỉnh này hiện nay cho phép Nhà đầu tư Trung Quốc đầu tư trong lĩnh vực sản xuất). Đối với các dự án liên quan đến Thương mại dịch vụ, Tư vấn quản lý, Giáo dục và các dịch vụ khác, khuyến khích Nhà đầu tư đầu tư vào thị trường các tỉnh/ thành phố: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Bắc Ninh, … (các tỉnh này thu hút các Nhà đầu tư Trung Quốc đầu tư vào các lĩnh vực này).
- Mục tiêu đầu tư, ngành nghề kinh doanh phải phù hợp với thực tiễn kinh doanh cũng như nguồn vốn đầu tư tại Việt Nam: Hiện nay, một số cơ quan cấp phép đầu tư như Sở Kế hoạch và Đầu tư/ Ban quản lý khu Kinh tế, khu công nghiệp các tỉnh/ thành: Hà Nội, Hải Phòng, Hưng Yên, Bắc Ninh, Thái Nguyên … khi cấp phép đầu tư liên quan đến Mục tiêu đầu tư, chỉ cấp phép cho các mục tiêu thực tế mà nhà đầu tư kinh doanh (không cấp phép theo nhu cầu đăng ký của nhà đầu tư nước ngoài). Các mục tiêu này còn phải dựa trên nguồn vốn thực tế mà doanh nghiệp đăng ký góp khi triển khai dự án. Một số tỉnh thành sẽ chỉ cấp phép đối với các Dự án có vốn đầu tư tối thiểu từ 500.000usd trở lên, việc căn cứ vào mức vốn đầu tư để cấp phép cũng là mục tiêu của một số tỉnh thành để sàng lọc, lựa chọn và đánh giá những Dự án đầu tư thực tế, có nhiều tiềm năm nâng cao vốn đầu tư phát triển (GRDP) toàn tỉnh/thành phố cấp phép cho Nhà đầu tư nói chung và đóng góp vào tỷ giá tăng trưởng GDP chung của nước Việt Nam.
Vậy, vấn đề cốt lõi khi Nhà đầu tư đầu tư Trung Quốc đầu tư vào Việt Nam hay gặp phải nhất là liên quan đến Hộ chiếu Trung Quốc (Hộ chiếu E). Việc dịch và công chứng hộ chiếu Trung Quốc do các Văn phòng công chứng thực hiện gặp nhiều khó khăn. JEK Law là Công ty Luật có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn đầu tư, chuyên tư vấn, giải quyết các vướng mắc của Nhà đầu tư nước ngoài (đặc biệt là Nhà đầu tư Trung Quốc) gặp phải liên quan đến những khó khăn nêu trên. Bên cạnh đó, JEK Law cũng là đơn vị có nhiều kinh nghiệm và là đối tác chiến lược với đội ngũ Chuyên gia/cố vấn tư vấn đầu tư người Trung Quốc để cùng chia sẻ và tư vấn cho Nhà đầu tư. Nhà đầu tư Trung Quốc cần lựa chọn một Công ty Luật để đồng hành với Nhà đầu tư giải quyết các vướng mắc, khó khăn và tư vấn các thủ tục đúng theo quy định của pháp luật và tôn trọng những sự khác biệt về quy định pháp luật của Việt Nam và Trung Quốc để yên tâm đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam.
Trên đây là những khuyến nghị, lưu ý của chúng tôi để Quý khách hàng tham khảo, có thể sẽ phát sinh các tình huống khác hoặc sự khác biệt về quy định pháp luật tại thời điểm trước và sau khi đưa ra ý kiến tư vấn pháp lý này. Trường hợp có sự thay đổi về quy định pháp luật hoặc Quý Khách hàng muốn biết thêm thông tin chi tiết, vui lòng liên hệ với JEK Law Frim để được chúng tôi cập nhật ý kiến tư vấn khác phù hợp.
Rất mong nhận được sự quan tâm và sử dụng dịch vụ pháp lý của Quý Khách hàng.
Trân trọng!
Luật sư. Vũ Khuyên.
Công ty Luật JEK
📌 Phòng 0603 toà G3 KĐT Vinhomes Greenbay phường Mễ Trì, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội
☎️ Hotline/Zalo: 0918235358
📩 Email: congtyluatjek@jeklaw.vn/khuyenvulawyer@jeklaw.vn
Cảm ơn Quý khách hàng luôn tin tưởng và sử dụng dịch vụ!
